„Rozszerzenie to po prostu trudniejsza podstawa”.
Brzmi logicznie, ale takie podejście może utrudnić przygotowania. Na rozszerzeniu nie wystarczy znać więcej słówek. Trzeba również poradzić sobie z innymi wymaganiami, bardziej złożonymi tekstami i zadaniami sprawdzającymi precyzję językową.
Zobacz, na czym polegają najważniejsze różnice.
Różnica 1. Czas i poziom trudności
Na poziomie podstawowym masz 120 minut, a na rozszerzonym 150 minut.
Dodatkowe pół godziny nie oznacza jednak większej ilości wolnego czasu. Na rozszerzeniu teksty są dłuższe i bardziej wymagające, a zadania mogą sprawdzać umiejętność rozumienia ukrytych znaczeń, opinii, intencji i złożonych argumentów.
Różnica 2. Gramatyka i słownictwo
Na obu poziomach możesz otrzymać zadania dotyczące podobnych tematów, np. szkoły, pracy, podróży czy zdrowia. Różnica dotyczy zakresu słownictwa i konstrukcji gramatycznych.
Na poziomie podstawowym musisz dobrze znać między innymi czasy, stronę bierną, mowę zależną, podstawowe konstrukcje warunkowe i typowe połączenia wyrazowe.
Na poziomie rozszerzonym wymagany jest również szerszy zakres bardziej zaawansowanych struktur. Mogą pojawić się np. trudniejsze konstrukcje warunkowe, inwersja, bardziej złożone formy strony biernej czy zaawansowane konstrukcje z czasownikami.
Porównaj dwa zdania:
Prostsza konstrukcja: If I had more money, I would travel more.
Bardziej zaawansowana konstrukcja: Had I known about the problem, I would have helped you.
Pierwsze wykorzystuje drugi tryb warunkowy. Drugie zawiera inwersję w trzecim trybie warunkowym.
Oba przykłady pokazują różnicę w złożoności struktur, choć nie oznacza to, że każda taka konstrukcja pojawia się wyłącznie na jednym poziomie.
Różnica 3. Zadania otwarte — są na obu poziomach!
To bardzo ważne: zadania otwarte nie są zarezerwowane wyłącznie dla rozszerzenia.
Zarówno na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym możesz spotkać między innymi:
- transformacje zdań,
- tłumaczenie fragmentów zdań,
- słowotwórstwo,
- uzupełnianie luk,
- gramatykalizację,
- sety leksykalne.
Różnica polega przede wszystkim na wymaganej znajomości języka, konstrukcji zdań i stopniu trudności.
Przykładowo, na poziomie podstawowym możesz ćwiczyć transformacje sprawdzające podstawowe czasy lub konstrukcje z przyimkami. Na poziomie rozszerzonym częściej potrzebna będzie znajomość bardziej zaawansowanych struktur i precyzyjnych połączeń wyrazowych. Zobacz jak rozpoznawać konstrukcje w transformacjach.
Różnica 4. Writing
Na poziomie podstawowym piszesz wypowiedź użytkową o długości 100–150 wyrazów. Zwykle jest to e-mail lub wpis na blogu, w którym rozwijasz cztery podpunkty.
Na poziomie rozszerzonym piszesz 200–250 wyrazów. Wybierasz jeden z dwóch tematów, a tekst może mieć formę rozprawki, artykułu publicystycznego albo listu formalnego.
Na rozszerzeniu musisz umieć nie tylko opisać sytuację, ale też budować bardziej rozbudowane argumenty, wyjaśniać przyczyny, przedstawiać konsekwencje i odpowiednio organizować wypowiedź.
Mini zadanie — sprawdź swój poziom
Przygotowałam dwa krótkie zadania. Wybierz to, które odpowiada poziomowi Twojej matury, albo rozwiąż oba i porównaj trudność.
Zadanie A — matura podstawowa
Uzupełnij zdanie, zachowując znaczenie zdania wyjściowego.
I started learning English five years ago.
FOR
I __________________ five years.
Zadanie B — matura rozszerzona
Uzupełnij zdanie, zachowując znaczenie zdania wyjściowego.
I regret not studying harder for the test.
WISH
I __________________ harder for the test.
Zastanów się, jakiej konstrukcji wymaga każde zdanie. Klucz odpowiedzi do obu zadań znajdziesz na końcu wpisu.
Co dalej? Sprawdź wymagania dla swojego poziomu
Jeśli przygotowujesz się do matury podstawowej, pobierz bezpłatny e-book z wymaganiami i planem powtórek. Sprawdzisz, jakie zagadnienia musisz opanować, i zaznaczysz te, które już znasz.
Pobierz wymagania na maturę podstawową
Jeśli zdajesz również maturę rozszerzoną, przygotowałam osobny e-book. Znajdziesz w nim wymagania dotyczące bardziej zaawansowanych zagadnień i checklistę do zaplanowania powtórek.
Pobierz wymagania na maturę rozszerzoną
Sprawdź również jakich zadań możesz spodziewać się w arkuszu 2027. Po więcej praktycznych strategii zapisz się na newsletter Angielski Bez Spinki.
Klucz odpowiedzi
Zadanie A — matura podstawowa
I have been learning English for five years.
Używamy czasu Present Perfect Continuous, ponieważ czynność rozpoczęła się w przeszłości i trwa do teraz.
Zadanie B — matura rozszerzona
I wish I had studied harder for the test.
Używamy konstrukcji wish + Past Perfect, ponieważ wyrażamy żal dotyczący przeszłości.
Znaczenie: Żałuję, że nie uczyłem się więcej do sprawdzianu.
