⏱ Czas czytania: około 3 minuty
Znasz słowa make i do? Pewnie tak. Oba mogą oznaczać po polsku „robić”, więc wydaje się, że można używać ich zamiennie. Niestety, angielski ma na ten temat inne zdanie.
Możesz powiedzieć do homework, ale już make a mistake. Dlaczego? Przecież zarówno odrabianie pracy domowej, jak i popełnianie błędu to jakieś działanie!
Właśnie dlatego tłumaczenie pojedynczych słów nie zawsze działa. W angielskim istnieją kolokacje, czyli wyrazy, które naturalnie występują razem. I to całe połączenia warto zapamiętywać.
1. Czy istnieje zasada, która pomoże Ci wybrać MAKE lub DO?
Tak, ale traktuj ją jako wskazówkę, a nie regułę bez wyjątków.
MAKE często stosujemy, kiedy coś tworzymy, przygotowujemy albo powodujemy jakiś rezultat.
- make a decision – podjąć decyzję
- make a mistake – popełnić błąd
- make progress – robić postępy
- make an effort – podjąć wysiłek
- make a promise – złożyć obietnicę
- make money – zarabiać pieniądze
DO częściej występuje, kiedy mówimy o wykonywaniu czynności, obowiązków i zadań.
- do homework – odrabiać pracę domową
- do the washing-up – zmywać naczynia
- do exercise – ćwiczyć
- do research – prowadzić badania
- do someone a favour – wyświadczyć komuś przysługę
- do your best – dać z siebie wszystko
Zwróć uwagę na make an effort i do your best. Oba wyrażenia dotyczą starania się, a jednak używamy w nich różnych czasowników. To pokazuje, dlaczego sama ogólna zasada nie wystarczy.
2. Jak wykorzystać tę wiedzę na maturze?
Wyobraź sobie zdanie:
You should ______ an effort to improve your English.
Widzisz lukę i słowo effort. Nie musisz tłumaczyć całego zdania ani zastanawiać się, co brzmi ładniej. Rozpoznajesz połączenie make an effort i wpisujesz odpowiednią formę czasownika.
Wskazówka ABS: zanim uzupełnisz lukę, sprawdź, jakie słowo występuje zaraz po niej. Bardzo często to właśnie rzeczownik podpowiada właściwy czasownik.
3. Jak uczyć się tych połączeń, żeby ich nie zapomnieć?
Nie zapisuj w zeszycie samego słowa decision. Zapisz make a decision i jedno krótkie zdanie:
I need to make a decision today.
W ten sposób zapamiętujesz nie tylko znaczenie, ale również sposób użycia wyrażenia. A właśnie tego potrzebujesz w zadaniach maturalnych.
Jeśli chcesz uporządkować swoje przygotowania, możesz przy okazji pobrać bezpłatną checklistę wymagań do matury podstawowej. Pomoże Ci sprawdzić, które obszary języka wymagają jeszcze powtórki.
Mini zadanie. Sprawdź się!
Uzupełnij zdania odpowiednią formą MAKE lub DO. Klucz z tłumaczeniami znajdziesz na końcu artykułu.
- My brother always ______ the housework on Saturdays.
- I don’t want to ______ the same mistake again.
- She has ______ a lot of progress this year.
- Could you ______ me a favour?
- We need to ______ a plan before the trip.
- He always ______ his best during exams.
Klucz odpowiedzi z tłumaczeniem
- does – My brother always does the housework on Saturdays. – Mój brat zawsze wykonuje prace domowe w soboty.
- make – I don’t want to make the same mistake again. – Nie chcę ponownie popełnić tego samego błędu.
- made – She has made a lot of progress this year. – W tym roku zrobiła duże postępy.
- do – Could you do me a favour? – Czy mógłbyś wyświadczyć mi przysługę?
- make – We need to make a plan before the trip. – Musimy opracować plan przed wyjazdem.
- does – He always does his best during exams. – On zawsze daje z siebie wszystko podczas egzaminów.
Zapamiętaj: MAKE i DO najlepiej uczyć się w całych wyrażeniach. Ogólna zasada może pomóc, ale to znajomość kolokacji daje Ci pewność podczas rozwiązywania zadań.