Czas czytania: około 3 min
W przypadku MAKE największą pułapką jest to, że jedno dodatkowe słowo całkowicie zmienia sens. Make up, make out, make for i make up for zaczynają się tak samo, ale znaczą co innego. Dlatego nie wybieraj odpowiedzi po samym make.
Phrasal verbs z MAKE: make up i jego znaczenia
Make up może znaczyć „wymyślić”, zwłaszcza historię lub wymówkę.
Ben made up an excuse for being late. – Ben wymyślił wymówkę dotyczącą spóźnienia.
Gdy po make up pojawia się with somebody, wyrażenie oznacza „pogodzić się z kimś”.
I argued with Mia, but we made up later. – Pokłóciłem się z Mią, ale później się pogodziliśmy.
Słowa po wyrażeniu i cała sytuacja pokazują znaczenie: make up an excuse to „wymyślić wymówkę”, a make up with somebody po kłótni – „pogodzić się z kimś”.
MAKE OUT, MAKE FOR i MAKE UP FOR
Make out oznacza między innymi „dostrzec, usłyszeć lub zrozumieć coś z trudnością”.
I couldn’t make out what the speaker was saying. – Nie mogłem zrozumieć, co mówił prelegent.
To znaczenie często pojawia się przy słabym dźwięku, niewyraźnym piśmie albo czymś widocznym z daleka. Kontekst zwykle pokazuje, dlaczego rozpoznanie jest trudne.
Make for znaczy „kierować się w stronę” albo „przyczyniać się do czegoś”.
When it started raining, we made for the station. – Kiedy zaczęło padać, ruszyliśmy w stronę stacji.
Make up for something to „wynagrodzić” lub „zrekompensować coś”.
I’ll work extra hours to make up for lost time. – Popracuję dłużej, żeby nadrobić stracony czas.
Jeśli podobne wyrażenia mieszają Ci się w zadaniach, darmowe 10 Phrasal Verbs, na których łatwo się wyłożyć pomoże Ci szybko znaleźć najsłabsze punkty.
Przykład maturalny
I couldn’t understand the announcement because it was too quiet.
MAKE
I couldn’t __________ because it was too quiet.
Potrzebujesz znaczenia „zrozumieć z trudnością”. Poprawne uzupełnienie to make out the announcement. Samo make nie wystarczy, a make up zmieniłoby sens na „wymyślić”.
W szerszym kontekście i z dodatkowymi przykładami te różnice znajdziesz w ebooku ze 100 phrasal verbs.
Najczęstszy błąd
Nie pomijaj for w wyrażeniu make up for. Make up an excuse znaczy „wymyślić wymówkę”, ale make up for lost time – „nadrobić stracony czas”. Jeśli zgubisz for, zmienisz znaczenie albo zbudujesz niepoprawną konstrukcję.
Wskazówka egzaminatorki
Przeczytaj przede wszystkim słowa po luce. An excuse podpowiada „wymyślić”, więc wybierasz make up. Informacja, że ktoś mówił zbyt cicho, prowadzi do make out, czyli „zrozumieć z trudnością”. Lost time oznacza coś do nadrobienia, więc potrzebujesz pełnego make up for. Zawsze wpisuj całe wyrażenie – także with albo for, jeśli do niego należy.
Sprawdź też phrasal verbs z TAKE, phrasal verbs z GO oraz jak zapamiętywać phrasal verbs.
Podsumowanie
Nie wybieraj odpowiedzi tylko dlatego, że widzisz czasownik make. Najpierw przeczytaj całe zdanie i ustal, jakiego znaczenia potrzebujesz: „wymyślić”, „zrozumieć”, „kierować się w stronę” czy „zrekompensować”. Dopiero potem wybierz pełne wyrażenie: make up, make out, make for albo make up for. Każde z nich znaczy coś innego.
Zacznij od krótkiego testu: pobierz 10 Phrasal Verbs, na których łatwo się wyłożyć i sprawdź, które znaczenia rozpoznajesz z kontekstu.