Czas czytania: około 3 min
Make czy do? Make zwykle kieruje uwagę na to, co powstaje lub jest rezultatem działania: plan, zmiana, propozycja. Do częściej opisuje wykonywanie pracy, zadania albo innej czynności. To pomocna różnica, ale większość konkretnych połączeń trzeba po prostu poznać i zapamiętać. Nie istnieje jedna reguła, która zastąpi znajomość kolokacji.
Make czy do: rezultat i wykonywanie czynności
Make a suggestion oznacza „przedstawić propozycję”: The students made a suggestion about the school timetable. — „Uczniowie przedstawili propozycję dotyczącą szkolnego planu zajęć”. Rezultatem jest konkretna propozycja. Do research to „prowadzić badania”: We did research before choosing the topic. — „Przeprowadziliśmy badania przed wybraniem tematu”. Mówisz o wykonanej pracy.
Zauważ, że research nie potrzebuje tutaj a. Zapisuj więc do research, a nie sam czasownik z polskim tłumaczeniem. Dzięki temu zapamiętasz również poprawną postać całego wyrażenia.
Przydatne połączenia z make na maturze rozszerzonej
Make an effort — „podjąć wysiłek, postarać się”: She made an effort to involve everyone. — „Postarała się zaangażować wszystkich”. Make arrangements oznacza „poczynić przygotowania”: We made arrangements for the trip. — „Poczyniliśmy przygotowania do wyjazdu”.
Make a difference to „mieć znaczenie, przynieść zmianę”: Small changes can make a difference to the environment. — „Małe zmiany mogą mieć znaczenie dla środowiska”. Make a living znaczy „zarabiać na życie”: He makes a living as a photographer. — „Zarabia na życie jako fotograf”.
Te wyrażenia przydadzą się w tekstach o edukacji, pracy czy problemach społecznych. Nie musisz używać wszystkich naraz. Wybierz to, które dokładnie przekazuje Twoją myśl.
Przydatne połączenia z do na maturze rozszerzonej
Do harm oznacza „wyrządzić szkodę”: Spreading false information can do harm. — „Rozpowszechnianie fałszywych informacji może wyrządzić szkodę”. Do damage dotyczy spowodowania szkód: The storm did serious damage to the building. — „Burza spowodowała poważne szkody w budynku”.
Do business with someone to „prowadzić z kimś interesy”: The company does business with local suppliers. — „Firma prowadzi interesy z lokalnymi dostawcami”. Zwróć uwagę na with, gdy dodajesz osobę lub firmę.
Najczęstsza pułapka
Po rozpoznaniu make albo do wpisujesz podstawową formę, choć zdanie wymaga innej. The storm has done serious damage potrzebuje done, nie do ani did. Znajomość kolokacji rozwiązuje wybór czasownika. Osobno musisz dopasować jego formę do konstrukcji zdania.
Wskazówka egzaminatorki
Wybór make albo do to pierwszy krok. Potem zapytaj: „Jakiej formy gramatycznej wymaga to zdanie?”. Jeśli opisujesz zakończone wydarzenie w przeszłości, potrzebujesz np. made lub did. Po has w Present Perfect wpiszesz made albo done, a po should — podstawowe make lub do. Możesz znać kolokację i nadal stracić punkt, jeśli wpiszesz właściwy czasownik w niewłaściwej formie.
Mini zadanie
Uzupełnij każdą lukę jednym słowem: właściwą formą make lub do: 1. The storm has ___ considerable damage. 2. We should ___ an effort to reduce waste. 3. Last week, before writing the report, Lena ___ research into the problem. Następnie przetłumacz pełne wyrażenia. Klucz odpowiedzi jest na końcu wpisu.
Podsumowanie
Make czy do wybieraj na podstawie znanej kolokacji, a ogólną różnicę traktuj jako podpowiedź. Pobierz 526 słów i wyrażeń z arkuszy matury rozszerzonej: podczas pracy z listą szukaj również połączeń z tymi czasownikami i zapisuj je w całości. To materiał oparty na słownictwie spotykanym w arkuszach.
Czytaj też
- Kolokacje w języku angielskim — jak poprawnie łączyć znane słowa?
- Błędy w kolokacjach — jak unikać tłumaczenia słowo w słowo?
- Jak uczyć się kolokacji, żeby samodzielnie używać ich w zdaniach?
Klucz odpowiedzi
1. done — do damage, „spowodować szkody”; po has trzecia forma. 2. make — make an effort, „podjąć wysiłek”; po should forma podstawowa. 3. did — do research, „prowadzić badania”; tutaj opis ukończonej pracy w przeszłości.