⏱ Czas czytania: około 3 minuty
Chcesz powiedzieć po angielsku „Powiedział mi prawdę”, więc piszesz: He said me the truth.
Brzmi całkiem logicznie, prawda? Problem w tym, że po angielsku takiego zdania nie tworzymy.
Poprawna wersja to He told me the truth. I nie chodzi tutaj tylko o różnicę w znaczeniu słów say i tell. Chodzi też o to, co może wystąpić po danym czasowniku.
Jeśli nauczysz się zadawać jedno proste pytanie, wybieranie między SAY, TELL, SPEAK i TALK stanie się znacznie łatwiejsze.
1. SAY — skup się na tym, CO ktoś powiedział
Czasownika say używamy przede wszystkim wtedy, gdy przekazujemy słowa lub treść wypowiedzi.
She said she was tired. – Powiedziała, że jest zmęczona.
He said hello. – Przywitał się.
Jeśli chcesz wskazać osobę, do której ktoś coś powiedział, najczęściej potrzebujesz to:
She said something to me.
Nie: She said me something.
2. TELL — często pojawia się osoba, KTÓREJ coś mówimy
Po tell bardzo często bezpośrednio występuje odbiorca informacji.
He told me a secret. – Powiedział mi sekret.
My teacher told us to wait. – Nauczyciel powiedział nam, żebyśmy poczekali.
Porównaj:
- She said that she was busy.
- She told me that she was busy.
W drugim zdaniu wskazujemy osobę, która otrzymała informację.
Uwaga: nie oznacza to, że po tell zawsze musi wystąpić osoba. Istnieją również połączenia takie jak tell the truth, tell a lie czy tell a story.
3. SPEAK i TALK — oba dotyczą mówienia, ale nie zawsze są zamienne
SPEAK często pojawia się w bardziej formalnych sytuacjach oraz przy mówieniu o językach.
She speaks three languages. – Mówi trzema językami.
May I speak to the manager? – Czy mogę porozmawiać z kierownikiem?
TALK często kojarzy się ze zwykłą rozmową.
We talked about our holiday. – Rozmawialiśmy o wakacjach.
I need to talk to you. – Muszę z tobą porozmawiać.
Jednak nie zapamiętuj tego jako sztywnej zasady „speak = formalnie, talk = nieformalnie”. W wielu sytuacjach oba czasowniki są poprawne, np. speak to someone i talk to someone.
4. Sposób na zadanie maturalne
Gdy widzisz lukę, nie zaczynaj od polskiego tłumaczenia „mówić”. Najpierw popatrz na wyrazy po luce.
- Widzisz me, him, us bez przyimka, a chodzi o przekazanie informacji? Sprawdź tell.
- Widzisz English, Spanish, German? Pomyśl o speak.
- Widzisz about a problem? Możliwe będzie talk about lub speak about, zależnie od kontekstu.
- Widzisz przytoczoną wypowiedź? Sprawdź say.
To dużo skuteczniejsze niż zgadywanie na podstawie jednego polskiego słowa.
Mini zadanie. Sprawdź się!
Uzupełnij zdania odpowiednią formą SAY, TELL, SPEAK lub TALK. Klucz znajduje się na końcu wpisu.
- Can you ______ Japanese?
- My dad ______ me to turn off the computer yesterday.
- What did she ______ about the exam?
- We were ______ about our plans when the teacher entered.
- Please ______ me the truth.
- The headteacher will ______ to all the students tomorrow.
Co dalej?
Na maturze poprawna odpowiedź często zależy od małego szczegółu: przyimka, szyku zdania albo połączenia wyrazów. Pobierz bezpłatną checklistę matury podstawowej i sprawdź, co jeszcze warto powtórzyć.
Klucz odpowiedzi
- speak – speak Japanese
- told – tell somebody to do something
- say – say something about something
- talking – talk about something
- tell – tell someone the truth
- speak – speak to an audience
Zapamiętaj: nie ucz się SAY, TELL, SPEAK i TALK jako czterech wersji słowa „mówić”. Ucz się schematów, które po nich występują.