Czas czytania: około 3 min
Czytasz, że ktoś był sympathetic, i od razu uznajesz go za sympatycznego. Albo widzisz eventually i myślisz o czymś, co może się ewentualnie wydarzyć. Tak właśnie false friends na maturze podsuwają znajome, ale nietrafione znaczenie. Nie chodzi o dwa podobne angielskie słowa, lecz o skojarzenie angielskiego wyrazu z polskim, które prowadzi do błędnego tłumaczenia.
False friends na maturze: actually i eventually
Actually nie oznacza „aktualnie”. Może znaczyć „właściwie, w rzeczywistości, tak naprawdę”: The course was advertised as free, but we actually had to pay for the materials. — „Kurs reklamowano jako darmowy, ale w rzeczywistości musieliśmy zapłacić za materiały”. Słowo koryguje wcześniejszy obraz sytuacji. „Obecnie” wyrazisz np. przez currently.
Eventually znaczy „w końcu, ostatecznie”, a nie „ewentualnie”: After several delays, the train eventually arrived. — „Po kilku opóźnieniach pociąg w końcu przyjechał”. Przyjazd nastąpił. Tekst nie mówi tylko o możliwej przyszłej sytuacji.
Sympathetic: zrozumienie, nie zwykła uprzejmość
The manager was sympathetic when I explained why I needed time off. — „Kierownik okazał zrozumienie, kiedy wyjaśniłem, dlaczego potrzebuję wolnego”. Sympathetic oznacza tutaj współczujący, rozumiejący czyjś problem. To ważna różnica: tekst opisuje reakcję na trudność, a nie ogólną ocenę, że ktoś jest miłą osobą.
Jeśli chcesz powiedzieć „sympatyczny, miły”, zależnie od kontekstu możesz wybrać nice albo friendly. Nie przenoś polskiego znaczenia tylko dlatego, że zapis wygląda znajomo.
Pretend, fabric i pension
Pretend oznacza „udawać”, nie „pretendować do czegoś”: He pretended to understand the instructions. — „Udawał, że rozumie instrukcje”. Zdanie nie mówi, że próbował zdobyć stanowisko albo ubiegał się o coś. Opisuje pozór zrozumienia.
Fabric to „tkanina, materiał”, nie „fabryka”: The jacket is made from recycled fabric. — „Kurtkę wykonano z tkaniny pochodzącej z recyklingu”. „Fabryka” to factory.
Pension oznacza „emeryturę”, nie „pensję”: She receives a pension after retiring. — „Otrzymuje emeryturę po zakończeniu pracy zawodowej”. Wynagrodzenie za pracę to np. salary. Podobieństwo polskiego wyrazu może skierować Cię do zupełnie innego etapu życia bohatera tekstu.
Najczęstsza pułapka
Błędne tłumaczenie brzmi na tyle wiarygodnie, że dopasowujesz do niego resztę historii. Przy eventually arrived zaczynasz traktować przyjazd jako możliwość, choć autor podał zakończone wydarzenie. Wróć do czasownika i zdań obok. Sprawdź, co rzeczywiście nastąpiło, zanim wybierzesz odpowiedź.
Wskazówka egzaminatorki
Stwórz własną listę popularnych false friends, żeby wcześniej poznać słowa, które mogą Cię zmylić na maturze. Zacznij od sześciu z tego artykułu. Przy każdym zapisz poprawne znaczenie, mylące polskie skojarzenie i jedno przykładowe zdanie. Dopisuj kolejne wyrazy, które poznajesz na lekcjach lub w arkuszach.
Na maturze sprawdzane jest znaczenie słów w kontekście — w czytaniu, słuchaniu i zadaniach ze środków językowych. Jeśli pomylisz eventually z „ewentualnie”, możesz błędnie zrozumieć informację i wybrać złą odpowiedź. Podczas powtórki zakryj tłumaczenia na swojej liście i sprawdź, czy pamiętasz właściwe znaczenia. Wracaj szczególnie do tych, które nadal mylisz.
Mini zadanie
Przetłumacz sens wyróżnionych wyrazów: 1. He pretended to be asleep. 2. The bag is made of strong fabric. 3. She eventually found the right address. 4. He receives a small pension. Klucz odpowiedzi jest na końcu wpisu.
Podsumowanie
False friends na maturze wymagają sprawdzenia znaczenia, które pozornie samo przychodzi do głowy. Pobierz 526 słów i wyrażeń z arkuszy matury rozszerzonej i przy mylących pozycjach zapisuj poprawny sens razem z przykładem. Przy idiomach podobna ostrożność wobec dosłownego tłumaczenia przyda się podczas pracy z 100 Idiomami.
Czytaj też
- Błędy w kolokacjach — jak unikać tłumaczenia słowo w słowo?
- Synonimy na maturze rozszerzonej — jak rozpoznać parafrazę i nie dać się zmylić?
- Nieznane słowo w tekście — jak odczytać znaczenie z kontekstu?
Klucz odpowiedzi
1. „Udawał, że śpi”. 2. „Tkanina, materiał”; torba jest z mocnej tkaniny. 3. „W końcu”; znalazła właściwy adres. 4. „Emerytura”; otrzymuje niewielką emeryturę. Żadne zdanie nie dotyczy odpowiednio ubiegania się o coś, fabryki, możliwości ani wynagrodzenia za pracę.