Czas czytania: około 3 min
Jedno nieznane słowo w tekście potrafi zatrzymać Cię dłużej niż cały akapit. Zanim uznasz, że bez tłumaczenia nie ruszysz dalej, przeczytaj, co autor mówi przed nim i po nim. Często znajdziesz wyjaśnienie, przykład albo skutek, który pozwoli zrozumieć sens. Nie musisz od razu odtworzyć słownikowej definicji — potrzebujesz informacji wystarczającej do odpowiedzi na pytanie.
Nieznane słowo w tekście: najpierw sprawdź, o co chodzi
Czytasz: Maya packed her waterproof jacket because heavy rain was expected during the trip. Nie znasz waterproof? Rozumiesz, że Maya spakowała kurtkę z powodu zapowiadanego deszczu. Jeśli pytanie brzmi „Dlaczego zabrała kurtkę?”, masz odpowiedź: spodziewano się ulewy. Nie musisz nawet przetłumaczyć przymiotnika. Często do znalezienia odpowiedzi wystarczą pozostałe informacje w zdaniu — nieznane słowo nie musi być kluczowe dla pytania.
Możesz też domyślić się, że chodzi o ochronę przed wodą. Waterproof oznacza „wodoodporny”. Kontekst pomaga zrozumieć sytuację, choć nie daje zawsze idealnego polskiego odpowiednika. Na egzaminie najpierw ustal informację potrzebną do zadania.
Poszukaj wyjaśnienia obok
The hostel provides bedding, including sheets, blankets and pillows. Nie znasz bedding, ale lista po including — „w tym” — pokazuje prześcieradła, koce i poduszki. Chodzi o wyposażenie łóżka, pościel. Jeśli pytanie dotyczy rzeczy zapewnianych przez hostel, lista pomaga odpowiedzieć.
Inny przykład: The train was delayed, so we arrived an hour later than planned. Informacja „dotarliśmy godzinę później, niż planowaliśmy” pomaga zrozumieć delayed: pociąg był opóźniony. Skutek podpowiada znaczenie wcześniejszego słowa. Nie musisz zgadywać bez żadnej wskazówki.
Porównanie też pomaga
Unlike the expensive hotel, the hostel was affordable, even for students with a limited budget. Unlike znaczy „w przeciwieństwie do”. Hotel był drogi, ale na hostel mogli sobie pozwolić nawet uczniowie z ograniczonym budżetem. Affordable oznacza tutaj „przystępny cenowo”.
Nie wyciągaj jednak dodatkowych wniosków. Zdanie nie mówi, że hostel był darmowy lub miał gorsze pokoje. Kontekst pomaga odczytać informację o cenie, ale nie wyjaśnia wszystkiego o tym miejscu.
Czytaj dalej, ale nie pomijaj ważnej informacji
Najpierw przeczytaj całe zdanie, a w razie potrzeby także następne. Wróć do pytania: czy chodzi o przyczynę, decyzję, miejsce czy opinię? Jeśli rozumiesz potrzebny fragment, możesz kontynuować zadanie. Jeśli nieznany wyraz rozstrzyga między odpowiedziami, poświęć mu więcej uwagi i poszukaj podpowiedzi wokół niego.
Podobnie działają całe zwroty: They called off the picnic, so everyone stayed at home. Skutek sugeruje, że piknik odwołano. Po ćwiczeniu sprawdź znaczenie. Jeśli zatrzymują Cię właśnie czasowniki frazowe, 100 Phrasal Verbs z przykładami i ćwiczeniami pomoże je poznawać.
Najczęstsza pułapka
Widzisz nieznany wyraz i myślisz: „Nie rozumiem nic”. To blokuje czytanie, choć pozostałe słowa mogą wystarczyć do rozwiązania zadania. Nie oceniaj całego tekstu po jednym słowie. Sprawdź najpierw, ile informacji już rozumiesz.
Wskazówka egzaminatorki
Przy trudnym słowie nie zatrzymuj się od razu. Dokończ zdanie i powiedz sobie krótko po polsku, co się wydarzyło. Potem sprawdź pytanie. Jeśli znasz odpowiedź, przejdź dalej. Jeśli słowo jest kluczowe, wróć do niego i wykorzystaj przykład, przyczynę albo skutek opisany obok. Nie każdy nieznany wyraz decyduje o punkcie.
Mini zadanie
The room was spacious: there was enough space for six beds and a large table. Wyjaśnij, co oznacza spacious. Wskaż fragment, który pomaga to ustalić. Klucz odpowiedzi jest na końcu wpisu.
Podsumowanie
Nieznane słowo w tekście nie musi zatrzymać czytania. Wykorzystuj znane informacje i sprawdzaj, czego wymaga pytanie. Pobierz 526 słów i wyrażeń z arkuszy matury rozszerzonej, żeby stopniowo zmniejszać liczbę słów, na których się zatrzymujesz.
Czytaj też
- Jak uczyć się słownictwa na maturę rozszerzoną, żeby używać go w zadaniach?
- Synonimy na maturze rozszerzonej — jak rozpoznać parafrazę i nie dać się zmylić?
- False friends na maturze — znajome słowo, inne znaczenie
Klucz odpowiedzi
Spacious — „przestronny”. Miejsce na sześć łóżek i duży stół wskazuje, że pokój jest duży i zapewnia sporo przestrzeni.